2012 ευχές για Φως, Φως, Φως!

Ότι παιδίον εγενήθη ημίν

υιός και εδόθη ημίν

ού η αρχή εγενήθη επί του ώμου αυτού

και καλείται το όνομα αυτού

μεγάλης βουλής άγγελος

θαυμαστός σύμβουλος

Θεός ισχυρός

εξουσιαστής

άρχων ειρήνης

πατήρ του μέλλοντος αιώνος.

(Ησ. Θ, 6)

Το παιδίον είναι και πεδίο, ενέργεια. Ο Χριστός δεν υπάρχει ακόμα, δεν αναφέρεται στον Ιησού Χριστό. Το πεδίο φαίνεται ως παιδί. Το παιδί αυτό που γεννιέται είναι και Υιός για μας. Ο Ησαΐας μιλάει για την γέννηση του ίδιου του Θεού μέσα στον άνθρωπο, και στην συνέχεια για το πώς θα νικηθούν οι φυλές και από ποιον. Πρέπει να τροποποιηθείς, να γίνεις ένα άλλο ον, το οποίο είναι ο ίδιος ο Θεός! Έρχεται ως άγγελος μεγάλης βουλής αφού ο Θεός δεν μπορεί να κατοικήσει μέσα σε σώμα. Σύμβουλος θαυμαστός: ο ίδιος είναι θαύμα Δύναμης. Εγενήθη σημαίνει εκτός χρόνου. Είναι το άχρονο σημείο της ενοίκησης του ανθρώπου από τον Θεό. Παιδίον εγενήθη: δόθηκε Υιός σ’ αυτό το παιδίον. Εγενήθη, Υιός εδόθη, αρχή εδόθη: είναι η πρώτη και δεύτερη γέννηση, και η παραχώρηση του Θεού. Στην πρώτη γέννηση γεννιέσαι ό,τι είσαι, στην δεύτερη δίνεται χάρη, αφού θεωρείσαι Υιός Θεού, και στην τρίτη μετατρέπεσαι -από αυτό που γίνεσαι στην δεύτερη γέννηση- σε αρχή. Επί του ώμου αυτού: κάθεσαι πλέον στον ώμο αυτού του όντος, το οποίο σε μεταφέρει για να μην προσκόπτει το πόδι σου επί λίθου… Σε «μεταφέρει» πλέον το ον αυτό! Μεγάλης βουλής άγγελος: μετατρέπεσαι σε θρόνο που είναι η υψηλότερη πνευματική μορφή! Μετά από αυτή την κατάσταση, γίνεσαι πατήρ του μέλλοντος αιώνος. Ως σύμβουλος θαυμαστός βούλεται και συναποφασίζει μαζί με σένα για τα θαύματα… Θεός ισχυρός: είναι εξουσιαστής, όλα υπακούν σε αυτόν ώστε να τα οδηγήσει στην ειρήνη! Καταργείται έτσι η Πτώση και ο θάνατος! ΑΜΗΝ.

*

Η «Γουατεμάλα» του Mena House

In memoriam
Θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε τόπος! Η Γουατεμάλα, ας πούμε, και όχι ο μαγικός κήπος του Mena House μπροστά στις Πυραμίδες! Ίδιο εξάλλου το ζητούμενο της ψυχής σε κάθε σημείο: το θαύμα της αποκάλυψης του εαυτού! Πόση αλήθεια αντέχει το βλέμμα! Πόση Λάμψη ο νους! Πόση διαυγή αίσθηση η καρδιά!

«Δεν δικαιούται κανείς να είναι μαζί σου, αν γι’ αυτόν δεν είσαι μπουκάλι νερό στην έρημο…»

*

Στο μεγάλο τζαμί της Ακρόπολης του Καΐρου

1997: μετά από μια στοχαστική περιπλάνηση στα σοκάκια της αρχαίας Ακρόπολης του Καΐρου, με την σκέψη μου στον Δημήτριο Σεμελά τον υπέροχο, χάθηκα χάρη στο μακρύ μου φουστάνι και το μαντήλι στα μαλλιά, μέσα στην ανωνυμία του πλήθους στο μεγάλο τζαμί. Εκείνο το αξέχαστο δειλινό, στο τέλος μιας συναρπαστικής ημέρας στο αγαπημένο Κάιρο, ανάμεσα στις μουσουλμάνες γυναίκες που γεμάτες κατάνυξη προσεύχονταν, έσμιξα κι εγώ την δική μου ευτυχισμένη προσευχή μαζί τους… Η ζεστή ψυχή της Ανατολής μ’ αγκάλιασε σιωπηλά για μια ακόμη φορά… Μετά το τέλος της προσευχής, ήρθαν οι γυναίκες κοντά μου σαν μελίσσι και μ’ αγκάλιασαν πολιορκώντας με με ερωτήσεις καθώς με περιεργάζονταν με απόλυτο ενδιαφέρον! Μουσουλμάνα με τους μουσουλμάνους στα τζαμιά του αραβικού κόσμου, εβραία με τους εβραίους στο τείχος των θρήνων της Ιερουσαλήμ, βουδίστρια με τους βουδιστές στις στούπες της Ινδίας, του Νεπάλ, και της κοιλάδας των Ιμαλαΐων, ινδουίστρια με τους ινδουιστές, αλλά και σε ζωροαστρικούς και παγανιστικούς ναούς στην Περσία, στο φως των αρχαιοελληνικών ναών, σε εκθαμβωτικές ορθόδοξες ελληνικές εκκλησίες, σε κάθε λογής ιερά όλων των θρησκειών και των δογμάτων στην Ευρώπη, την Αμερική, την Αφρική και την Ασία, συμπροσευχήθηκα με το πολύχρωμο πλήθος στον έναν Θεό για το τέλος του πόνου! Ας είναι ευλογημένα τα μάτια που κοίταξα και με κοίταξαν σ’ όλα τα σημεία της γης! Αυτά θα πάρω μαζί μου φεύγοντας από την γη! Και θα τα εναποθέσω στο μέγα θεϊκό έλεος! Αμήν.

*

Με την Ζωή, στην Αλεξάνδρεια και το Κάιρο (2000)

Ένα κρινάκι και ένας σταυρός από την εκκλησία του Ευαγγελισμού στην Αλεξάνδρεια και την έρημο της Γκίζας, τα σημεία πως το φωτεινό ταξίδι συνεχίζεται…

Σκηνή πρώτη: Αλεξάνδρεια

Η Αλεξάνδρεια γιορτή! Το παιδικό όνειρο! Πάνω σε μια άμαξα που έσερναν ψωραλέα άλογα και έτριζε σαν να επρόκειτο να διαλυθεί από στιγμή σε στιγμή, διασχίσαμε ένα τεράστιο πολύβουο πλήθος σε ατμόσφαιρα πανηγυριού, έξαρσης χαράς και ζωής! Νύχτα και όλοι οι άνθρωποι στον δρόμο! Η μεθυστική Ανατολή! Λαμπιόνια, μαγαζιά, κάθε λογής εστιατόρια και ζαχαροπλαστεία ανοιχτά, οικογένειες με τσούρμο παιδιά στους δρόμους, ένας ολόκληρος κόσμος που ζωντανεύει την νύχτα!

Σκηνή δεύτερη: Κάιρο

Καθισμένες στην άμμο μπροστά στον πέτρινο όγκο της Πυραμίδας του Χέοπα, μετρήσαμε την ζωή μας ως εδώ! Ανύπαρκτο το επόμενο σημείο χωρίς φτερά, χωρίς ελπίδα! Χωρίς θαύμα! Ο άγγελος ήδη περίμενε μόλις ένα βήμα μπροστά…
Σκηνή τρίτη: επιστρέφοντας στις 9.10 στην Αθήνα, συνάντηση με τον άγγελο στην καφετέρια «Μαϊμού»! Σημασιολογικό το περιπαιχτικό όνομα! Εκεί, στην «Μαϊμού», άνοιξε το πέπλο της ζωής μου για τα επερχόμενα… Λίγο πριν φτάσω στην Συνάντηση, ένα φορτηγό κόντεψε να με συνθλίψει… Έζησα! Και ήρθα σε Σένα: το αιώνιο παρόν της ζωής μου!

*

1986, ταξίδι στην Άνω Αίγυπτο

Με την συνταρακτική φωνή του μουεζίνη αποχαιρετίσαμε για μια ακόμα φορά την πολιτεία της Γκίζας… Πίσω μας η Μεγάλη Πυραμίδα και η Σφίγγα να αναπνέουν! Πρώτη φορά περπατήσαμε στην πίσω πλευρά της Σφίγγας… Εντυπωσιακή η ουρά και τα πόδια της. Η άμμος κρατά καλά κρυμμένα τα μυστικά της… Αυτή μόνο μπορεί να γνωρίζει την ηλικία της Σφίγγας καθώς δεκάδες φορές την σκέπασε και την αποκάλυψε στους αιώνες…

Από το Κάιρο «ντογρύ» -αφού αυτή ήταν η μόνη λέξη που καταλάβαινε ο Μωχάμετ, ο οδηγός μας- στην Άνω Αίγυπτο που είναι κάτω! Μετά δυσκολίας κάναμε κάποιες απαραίτητες στάσεις. Ασκηταριά και μοναστήρια της Αγ. Ελένης στην μείζονα περιοχή. Αρχαία Λυκόπολη, πατρίδα του Πλωτίνου. Εδώ έζησαν ο Παχώμιος και ο Νεστόριος. Μες στην έρημο ιστορημένος ο Χριστός ένδοξος και η Παναγία με το αστέρι… Στην Ντέντερα, σε ιερό του Όσιρι, βρέθηκε ο περίφημος αστρολογικός πίνακας (σήμερα βρίσκεται στο Λούβρο). Εδώ φυλασσόταν ένα από τα 16 κομμάτια του Όσιρι, τα πλευρά του. Ναός της Αθώρ. Στην οροφή του η θεά του Ουρανού Νουτ. Ουρανός το ίδιο το σώμα της! Στο Λούξορ ευτυχισμένες μέρες… Μουλιασμένοι στο φως και την ραστώνη της Αιγύπτου… Σε ειδυλλιακό αποικιακού στυλ ξενοδοχείο με θέα την δυτική όχθη του Νείλου και τα ερείπια των αρχαίων Θηβών, της πόλης του Άμμωνα, της «εκατόπυλης» όπως την ονόμαζε ο Όμηρος. Στην κοιλάδα των Βασιλέων και των Βασιλισσών. Εντυπωσιακός ο ναός του Λούξορ ο οποίος λειτούργησε μέσα στους αιώνες ως εκκλησία και ως τζαμί! Λειτουργήθηκε και από μας: ως σημείο της των πάντων ενώσεως… Μεγαλόπρεπη ιερή οδός με σφίγγες και κριούς ένωνε κάποτε τον ναό του Λούξορ με τον ναό του Καρνάκ. Γάμος στο διπλανό τζαμί… Ήχος και φως το βράδυ στο Καρνάκ! Για μια στιγμή φωτίστηκε όλη η μαγική ομορφιά του αρχαίου τόπου… Ο Μέγας Αλέξανδρος ξανάχτισε το άδυτο του ναού του Καρνάκ! Ένας οβελίσκος από τον ναό του Λούξορ μαρτυρεί στην Place de la Concorde στο Παρίσι την αρχαία δόξα… Φωταγωγημένος ο ναός του Λούξορ την νύχτα το ίδιο μαγικός. Μας υποδέχτηκε μια κουκουβάγια! Η φωνή του μουεζίνη να μπερδεύεται με το παρελθόν και το παρόν των τόπων... Όνειρο του Νίκου: πυρά στην αυλή του ναού, οι κίονες να ψηλώνουν σαν κυπαρίσσια. Ακούστηκε η μυστική λέξη QUEST: αναζήτηση του ιερού Δισκοπότηρου! Άβυδος. Εδώ ο συμβολικός τάφος του Όσιρι. Η ιερότερη γιορτή ήταν τα μυστήρια κατά την διάρκεια των οποίων το άγαλμα του Όσιρι μεταφερόταν με λέμβο στον τάφο του! Τελ ελ Αμάρνα, η πόλη του Αχενατόν! Η έρημος κατάπιε και τα τελευταία ίχνη που άφησαν οι μανιασμένοι εχθροί του μονοθεϊστή φαραώ. Απαλός αέρας μας διαπέρασε στα ερείπια του ανακτόρου της Νεφερτίτης, της αγαπημένης του Αχενατόν… «Ιδού η ωραία έρχεται» έλεγε το όνομά της… Ο πιο φορτισμένος συγκινησιακά τόπος για μένα. Το επίκεντρο του ταξιδιού. «Ήλιε Ατόν, φώναζε τ’ όνομά μου και δεν θα χαθώ ποτέ!» Στην Tuna el Gebel, δυτικά της Ερμούπολης, ο τάφος του Πετόσιρι, ιερέα του Θωθ-Ερμή. «Δώρο του Όσιρι» σήμαινε το όνομά του. Γνώριμη αύρα στον κυβικό ναΐσκο του τάφου. Πίσω του ο τάφος της Ελληνίδας Ισιδώρας, όπως αποκαλύπτει ένας ελληνικός πάπυρος. Τα χέρια της μας θύμισαν το χέρι της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά… Happy end του ταξιδιού κατά την επιστροφή στο Κάιρο το μαγικό του παζάρι!

*

Στο μοναστήρι του Τιμίου Σταυρού: η εξομολόγηση ενός κοσμοπολίτη μοναχού!

1982, στο μοναστήρι του Τιμίου Σταυρού στην νέα πόλη της Ιερουσαλήμ. Αρχαίο μοναστήρι χτισμένο, σύμφωνα με την παράδοση, πάνω στο τρισυπόστατο «ξύλο» από το οποίο έγινε ο σταυρός του Χριστού. Φτάσαμε απόγευμα. Χτυπήσαμε πολλές φορές την πόρτα του περιτειχισμένου μοναστηριού. Καμιά απάντηση. Πάνω στην ώρα που ετοιμαζόμασταν να φύγουμε, βλέπουμε ένα μοναχό να μας φωνάζει από το παράθυρο ψηλά. Κατέβηκε αμέσως και άνοιξε την βαριά μοναστηριακή πόρτα. Ήταν ο Νάρκισσος, ηγούμενος και μοναδικός κάτοικος του μοναστηριού. Ένα πλάσμα σπάνιας ομορφιάς! Σίγουρα δεν του έδωσε τυχαία ο γέροντάς του το όνομα αυτό! Όπως μας είπε στην συνέχεια, από μια άξαφνη παρόρμηση κοίταξε έξω από το παράθυρό του και μας είδε! Οικείος και αγαπημένος μας υποδέχτηκε καρδιακά σαν να γνωριζόμασταν από πάντα! Μείναμε ώρες πολλές μαζί κουβεντιάζοντας… Μας μίλησε εξομολογητικά για την συνταρακτική ζωή του… Η νύχτα έπεσε χωρίς να το καταλάβουμε. Μας κράτησε να κοιμηθούμε στο μοναστήρι. Γεννήθηκε, όπως μας είπε, μέσα στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην Πάτρα όπου κατέφυγε η μητέρα του για να γλιτώσει από τις τελευταίες βόμβες που έριχναν οι Γερμανοί καθώς εγκατέλειπαν την Ελλάδα! Εννέα χρονών συνάντησε τον γέροντά του και αφιερώθηκε στην Παναγία! Πριν κατέβη στους Αγίους Τόπους, επί χρόνια στην Πάτμο κάθε μέρα έπλενε με «ροδόνερο και δάκρυα» το σπήλαιο της Αποκάλυψης… Ως ηγούμενος του Τιμίου Σταυρού με την εξαιρετική του μόρφωση και παρουσία έγινε γρήγορα ευρύτερα γνωστός. Ερχόντουσαν από όλο τον κόσμο να τον γνωρίσουν από κοντά, και να δουν την τεράστια συλλογή του από αντίκες και έργα τέχνης που γέμιζαν τα ακατοίκητα δωμάτια του μοναστηριού. «Ο αριστοκράτης μοναχός» έγραφαν γι’ αυτόν τα γαλλικά περιοδικά. Ώσπου μια μέρα ένιωσε να τον πνίγουν! Κάλεσε ένα φορτηγό, τα φόρτωσε όλα μέσα και απαλλάχτηκε μια για πάντα από αυτά! Από τα χείλη του άκουσα για πρώτη φορά τον ορισμό του μοναχού, ο οποίος γράφτηκε ανεξίτηλα στα βάθη του όντος μου: «ο πάντων χωρισθείς και πάσιν συνηρμοσμένος!» Μαζί με μία ακόμα συνταρακτική αλήθεια: ''Στον Θεό αφιερώνονται οι καλύτεροι των ανθρώπων και όχι οι αποτυχημένοι και ριψάσπιδες!"

*

Σουρεαλισμός, ή η αβάσταχτη μοναξιά ενός ιερέα!

Γαβαλοχώρι Κρήτης, Αύγουστος 2009. Χωριό παραδοσιακό με πολλά ενετικά σπίτια και εκκλησίες… Μεγάλη κοινότητα ξένων ζει μόνιμα εκεί. Ο ορθόδοξος ιερέας από την Σκωτία, σπάνιας μόρφωσης και θεολογικής παιδείας, διαπρεπής μουσικός, διανοούμενος που διαλέγεται με τις μεγαλύτερες σύγχρονες προσωπικότητες της Ορθοδοξίας στον κόσμο. Οι ντόπιοι τραχείς, αδαείς, βάρβαροι! Την εκκλησία την επισκέπτονται μόνον για κηδείες και μνημόσυνα! «Δεν είσαι το στόμα που ταιριάζει σε τέτοια αυτιά» σκέφτηκα καθώς παρατηρούσα την αριστοκρατική του μορφή και την ησυχία στα γαλάζια μάτια του… Απλός, σοβαρός, ευγενής, χωρίς ίχνος υπεροψίας ή περιφρόνησης για το ανεκδιήγητο ποίμνιό του, το οποίο εξάλλου μόνο στο καφενείο-ταβέρνα του χωριού συναντούσε! Φορές πολλές μπήκαμε στις τεράστιες ενετικές εκκλησιές όπου λειτουργούσε μόνος, ολομόναχος από ανατολής ηλίου… Με την ψηλόλιγνη μορφή του σαν λαμπάδα να διαφαίνεται μέσα στο ιερό… Και ο αντίλαλος της φωνής του στον άδειο όγκο του ναού σαν από άλλο τόπο και χρόνο… Δεν θα ξεχάσω κάποιο Πάσχα την χαρά του καθώς μας είδε να μπαίνουμε στην εκκλησία… Το «κελί» του σπαραχτικό. Εντελώς άδειο. Χωρίς ραδιόφωνο, υπολογιστή, βιβλία, χωρίς το αγαπημένο του πιάνο… Αυτός ο επιφανής, χαρισματικός διανοούμενος σε τέτοια επιλογή σιωπής! Ανήμερα της Παναγίας τέλεσε με το αρχαίο τυπικό το τελευταίο μυστήριο στο χωριό, την βάπτιση της Χριστίνας από την Αυστρία, πριν φύγει οριστικά για την Σκωτία. Οι γριές τον αποχαιρέτησαν μυξοκλαίγοντας και οι άντρες με εμφανή αμηχανία! Άφησε πίσω του τις εκκλησίες που αναστήλωσε, και την βάση για ένα άσυλο που ονειρεύτηκε για τους ξένους και τους απόκληρους! Σίγουρα, οι κάτοικοι του χωριού δεν φαντάζονταν πως ο παπάς τους έπαιζε εκκλησιαστικό όργανο -ύψιστη τιμή- σε μεγάλους καθεδρικούς ναούς της Αγγλίας, ούτε πως είχε αποφοιτήσει από τα καλύτερα πανεπιστήμιά της. Ίσως και να τον συμπάθησαν -αν εξαιρέσεις πως βρήκε το αυτοκίνητο του σπασμένο μια μέρα πριν φύγει… Τυχεροί όσοι σε ανακαλύψουν στην Σκωτία, παπά-Τζων. Εμείς πάντως σε αγαπήσαμε για όλους!

*